Openheid

Eerste maatschappelijk jaarverslag
Praktijk van de Wob
Amerikaanse situatie openheid

Eerste maatschappelijk jaarverslag

In 2010 zullen centra die in wetenschappelijk onderzoek met dierproeven werken, voor het eerst een maatschappelijk jaarverslag publiceren.

De publicaties zijn een onderdeel van de 'Code Openheid Dierproeven'. De KNAW, de Vereniging van Samenwerkende Nederlandse Universiteiten (VSNU), en de Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) hebben in 2008 deze code gepubliceerd. De overige vergunninghouders 'Wet op de dierproeven' stelden in 2009 ook een dergelijke Code op, daarbij gefaciliteerd door de Nederlandse Vereniging voor Proefdierkunde (NVP). De organisaties streven met deze Codes naar openheid en maatschappelijke verantwoording over het verrichten van dierproeven. Een onderdeel daarvan is dat de centra die in het wetenschappelijke onderzoek met dierproeven werken, hiervan een 'Jaarverslag Proefdiergebruik' opstellen dat voor een lekenpubliek relevant en begrijpelijk is. Deze maatschappelijke jaarverslagen zullen een stimulans geven om tot openheid en dialoog over dierproeven te komen. 

Een voorbeeld van zo'n proefdierkundig jaarverslag is te vinden op de website van het Biomedical Primate Research Centre (BPRC) te Rijswijk: http://www.bprc.nl/BPRCNL/L4/Newsstart.html FederaBulletin mei 2010

Over het publieksverslag van het Erasmus MC: http://www.erasmusmc.nl/perskamer/archief/2010/2783883/?version=1

 

Praktijk van de Wob

De laatste tijd ontvangen de publieke instellingen regelmatig Wob-verzoeken over dierproeven en proefdieren, meestal afkomstig van dierenrechtenactivisten. Nederland kent de Wet openbaarheid van bestuur (Wob). In principe zijn alle publieke instellingen 'Wob-gevoelig', dat betreft dus ook de onderwijsinstellingen en de ministeries. Journalisten en activisten maken betrekkelijk veelvuldig gebruik van de mogelijkheid om met een beroep op de Wob informatie of documenten te verkrijgen. Een aanvrager hoeft geen belanghebbende te zijn en het verzoek niet te motiveren. Het bestuursorgaan (openbaar lichaam) moet over het verzoek een besluit nemen nadat andere belanghebbenden zijn geconsulteerd en zienswijzen hebben kunnen geven.

Wanneer het tot openbaarmaking komt, is dat direct aan iedereen, dus over een nieuwe aanvraag om dezelfde informatie behoeft niet opnieuw een besluit te worden genomen. In de Wob zijn bepalingen opgenomen ten behoeve van bescherming van de persoonlijke levenssfeer, de bescherming van ‘intellectual property’, van zakelijke relaties en andere zaken waar het belang van afscherming van de informatie het belang van openbaarheid overstijgt. Ultimo kan deze afweging door de bestuursrechter worden getoetst.

Bij het behandelen van een Wob-verzoek is juridische bijstand altijd nodig. Het meest vervelende is dat het heel veel werk met zich mee kan brengen. Ook is de ‘nieuwswaarde’ meestal beperkt, vooral in het licht van alle informatie die reeds in het publieke domein beschikbaar is.

De wetstekst van Wet openbaarheid van bestuur (Wob): http://wetten.overheid.nl/BWBR0005252/geldigheidsdatum_10-05-2010 FederaBulletin mei 2010

 

Amerikaanse situatie

Voor de Amerikaanse situatie rondom het verantwoorden van dierproeven adviseert Frankie Trull, directeur van de National Association for Biomedical Research. Zo geeft hij aan welke informatie verplicht is om te leveren is en welke reikwijdte de Freedom of Information Act (FOIA) en 'state open records laws' hebben. Trull vindt het belangrijk om gevoelige informatie, zoals persoonlijke informatie over onderzoekers, af te schermen en geeft daarvoor handvatten.

Download: F. Trull Responding to FOIA Requests: Facts and Resources, NBRA (PDF, 748 kB)

Go to top